Pożar w firmie, sklepie, magazynie czy zakładzie produkcyjnym może pojawić się niespodziewanie. W takiej sytuacji liczy się szybka reakcja, znajomość zasad ewakuacji oraz wiedza, jak prawidłowo zaalarmować służby ratunkowe.
Dlatego w budynkach powinny znajdować się czytelne instrukcje postępowania na wypadek pożaru, a pracownicy powinni wiedzieć, jak zachować się w sytuacji zagrożenia.
Co mówią przepisy o instrukcji postępowania na wypadek pożaru?
Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. właściciele, zarządcy lub użytkownicy budynków oraz placów składowych i wiat, z wyjątkiem budynków mieszkalnych jednorodzinnych, mają obowiązek umieszczać w widocznych miejscach instrukcje postępowania na wypadek pożaru wraz z wykazem telefonów alarmowych.
Przepisy nie określają jednego, uniwersalnego wzoru takiej instrukcji ani zamkniętego katalogu wszystkich informacji, które musi zawierać każda instrukcja.
Jej treść powinna być jednak dostosowana do konkretnego obiektu i umożliwiać użytkownikom szybkie zorientowanie się, jak postępować w sytuacji zagrożenia.
W praktyce warto uwzględnić w niej:
- sposób alarmowania osób znajdujących się w budynku,
- numery alarmowe i zasady wezwania straży pożarnej,
- podstawowe zasady postępowania po zauważeniu pożaru lub zadymienia,
- informacje o ewakuacji i drogach wyjścia z obiektu,
- lokalizację sprzętu przeciwpożarowego, jeśli występuje w obiekcie.
Jak postępować w przypadku pożaru?
W przypadku zauważenia pożaru lub zadymienia należy niezwłocznie ostrzec osoby znajdujące się w zagrożonym obszarze i wezwać pomoc.
Podstawowy numer alarmowy to 112. Można również bezpośrednio zadzwonić do Państwowej Straży Pożarnej pod numer 998.
Podczas zgłoszenia należy przekazać:
- dokładny adres i miejsce zdarzenia,
- co się pali i czy istnieje zagrożenie dla ludzi,
- swoje imię i nazwisko oraz numer telefonu.
Nie należy rozłączać się przed potwierdzeniem przyjęcia zgłoszenia przez operatora.
Jeżeli pożar zagraża ludziom, najważniejsze jest bezpieczne opuszczenie zagrożonego obszaru. Nie należy narażać się na kontakt z ogniem ani dymem. Nie wolno korzystać z wind, jeśli nie są przeznaczone do ewakuacji w warunkach pożaru.
Gaszenie pożaru można podejmować wyłącznie wtedy, gdy jest to bezpieczne, pożar jest niewielki, a osoba wie, jak prawidłowo użyć dostępnego sprzętu. W przeciwnym razie należy opuścić zagrożone miejsce i czekać na służby ratunkowe.
Drogi ewakuacyjne i sprzęt PPOŻ
Instrukcja powinna być spójna z rzeczywistą organizacją ewakuacji w budynku.
Drogi i wyjścia ewakuacyjne muszą być odpowiednio oznakowane, zgodnie z wymaganiami dotyczącymi danego obiektu, oraz utrzymywane w stanie umożliwiającym bezpieczne opuszczenie budynku.
Nie wolno zastawiać ich kartonami, towarem, meblami ani innymi przedmiotami utrudniającymi ewakuację.
Warto również zadbać o czytelne oznaczenie lokalizacji gaśnic, hydrantów i innych urządzeń przeciwpożarowych, jeśli występują w obiekcie.
Pracownicy powinni wiedzieć, gdzie znajduje się sprzęt oraz w jakich sytuacjach można go użyć. Samo umieszczenie instrukcji nie zastępuje odpowiedniego przygotowania pracowników do postępowania w sytuacji zagrożenia.
Instrukcja postępowania na wypadek pożaru a Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego – czym się różnią?
To ważne rozróżnienie, ponieważ nie są to dokumenty tożsame.
Instrukcja postępowania na wypadek pożaru to informacja przeznaczona dla użytkowników obiektu, zawierająca zasady zachowania się w sytuacji zagrożenia oraz wykaz telefonów alarmowych. Przepisy wymagają umieszczenia jej w widocznym miejscu w obiektach objętych obowiązkiem określonym w § 4 rozporządzenia.
Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP) jest znacznie bardziej rozbudowanym dokumentem. Zgodnie z § 6 rozporządzenia MSWiA jest wymagana dla określonych obiektów, m.in. budynków użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych i magazynowych, z uwzględnieniem warunków i wyjątków określonych w przepisach.
IBP obejmuje między innymi:
- warunki ochrony przeciwpożarowej wynikające z przeznaczenia i sposobu użytkowania obiektu,
- wyposażenie w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice,
- zasady postępowania na wypadek pożaru i innego zagrożenia,
- organizację i warunki ewakuacji,
- obowiązki osób odpowiedzialnych za ochronę przeciwpożarową.
Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego podlega aktualizacji co najmniej raz na dwa lata oraz po zmianach sposobu użytkowania obiektu lub procesu technologicznego, które wpływają na warunki ochrony przeciwpożarowej.
Nie każdy mały lokal czy budynek musi mieć opracowaną IBP. Obowiązek zależy od rodzaju obiektu, jego parametrów i warunków określonych w przepisach.
Dlaczego warto zadbać o prawidłową instrukcję?
Instrukcja postępowania na wypadek pożaru powinna być widoczna, czytelna i dostosowana do konkretnego budynku.
Warto również regularnie przypominać pracownikom zasady ewakuacji, wskazywać osoby odpowiedzialne za działania w sytuacji zagrożenia i upewniać się, że każdy wie, jak wezwać pomoc.
Dobrze przygotowana instrukcja PPOŻ pomaga uporządkować działania w sytuacji zagrożenia i zwiększa szansę na sprawną ewakuację.
Pamiętaj: bezpieczeństwo pożarowe to nie tylko gaśnice i oznakowanie, ale również znajomość zasad postępowania i właściwe przygotowanie na wypadek zagrożenia.
